ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
118
زاد المسافرين ( فارسى )
صفت فلافيون اين است : اقاقيا ، پانزده مثقال ؛ زرنيخ سرخ و زرد از هريك ، يك مثقال ؛ قير ، چهار مثقال ؛ آهك آب نديده ؛ هشت مثقال ؛ شبّ يمانى ، شش مثقال ؛ اجزاء را كوبيده و بيخته با سركه قرص سازند و در وقت حاجت قرص را نرم كوبيده به طريقى كه مذكور شد ، استعمال نمايند . صفت ديگ بر ديگ اين است : زرنيخ سرخ و زرد از هريك ، شش مثقال ؛ مر مكى ، ده مثقال ؛ آهك آب نديده ، پانزده مثقال ؛ زنگار ، يك مثقال ؛ اجزاء را كوبيده و بيخته با سركه قرص نمايند و به طريق مذكور استعمال نمايند . صفت مرهم زنگار اين است : زنگار ، دو مثقال ؛ انزروت يك مثقال ؛ موم زرد ، علك البطم - كه به فارسى سقز گويند - و راتينج - كه صمغ صنوبر است - از هر يك ، پنج مثقال ؛ روغن زيتون ، سى مثقال ؛ اجزاء را با هم بگدازند و با زنگار و انزروت بسرشند تا مرهم شود . صفت مرهم سفيداب در صدر كتاب در علاج سوختگى آتش مذكور شد . صفت مرهم كافورى اين است : مردار سنگ ، سفيداب قلع ، موم كافورى از هر يك ، پنج مثقال ؛ روغن گل سرخ ، هشت مثقال ؛ موم و روغن را بگدازند و ادويه را كوبيده و بيخته اضافه نمايند و يك سفيدهء تخم مرغ و نيم مثقال كافور را نرم ساييده اضافه نمايند و در هاون چندان بسايند كه مرهم شود . و اگر فلافيون و ديگ بر ديگ و مرهم زنگار نباشد ، بعضى از ادويه حاره كه خورنده و فاسدكننده است ، مثل غبار ساييده بر روى زردهء تخم مرغ پاشيده به دستورى كه مذكور شد استعمال نمايند . ادويه حاده اين است : فرفيون ، نوشادر ، ذراريح - جانورى است كه در اصفهان سن مىگويند - مويزج ، قثاء الحمار ، آهك آب نديده ، زرنيخ سرخ و زرد ، كهلا ، مجموع يا بعضى اجزاء را با قطران يا بول طفل يا به تنهايى استعمال نمايند .